Praca na wysokości a medycyna pracy. Kiedy potrzebne są badania wysokościowe?
Budownictwo, energetyka, telekomunikacja, logistyka, a nawet usługi sprzątające – to branże, w których praca nad ziemią jest codziennością. Jednak czy wiesz, że z punktu widzenia przepisów BHP „wysokość” zaczyna się znacznie niżej, niż podpowiada nam intuicja?
Praca na wysokości jest klasyfikowana jako praca szczególnie niebezpieczna. Z tego powodu lekarz medycyny pracy musi przeprowadzić bardzo szczegółową weryfikację stanu zdrowia kandydata. Kto musi przejść badania wysokościowe i jak one wyglądają?
Definicja prawna: Kiedy zaczyna się praca na wysokości?
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, pracą na wysokości jest praca wykonywana na powierzchni znajdującej się co najmniej 1,0 metr nad poziomem podłogi lub ziemi.
Medycyna pracy dzieli te badania na dwie podkategorie, które determinują stopień rygorystyczności testów:
- Praca na wysokości do 3 metrów: Wymaga podstawowych badań, ale już tutaj lekarz zwraca baczną uwagę na zmysł równowagi i wzrok.
- Praca na wysokości powyżej 3 metrów: Tutaj przepisy są bezwzględne. Wymagany jest pełen zestaw konsultacji specjalistycznych.
Jak wyglądają badania wysokościowe w gabinecie?
Jeśli na skierowaniu pracodawca wpisze pracę powyżej 3 metrów, pracownika czeka wizyta u trzech kluczowych specjalistów:
- Okulista: Ocenie podlega ostrość wzroku (również w korekcji), pole widzenia oraz widzenie przestrzenne. Pracownik musi idealnie oceniać odległość w przestrzeni.
- Laryngolog: Jego głównym zadaniem jest zbadanie błędnika, czyli narządu równowagi. Wykonywane są testy polegające m.in. na staniu na jednej nodze z zamkniętymi oczami czy chodzeniu po linii.
- Neurolog: Wyklucza schorzenia układu nerwowego, które mogłyby doprowadzić do nagłej utraty kontroli nad ciałem, zawrotów głowy czy omdleń (np. epilepsja).
Bezwzględne przeciwwskazania – kiedy lekarz powie „nie”?
Istnieje grupa schorzeń, która automatycznie dyskwalifikuje pracownika z pracy na wysokościach ze względu na ogromne ryzyko upadku. Są to m.in.:
- Wady wzroku niemożliwe do skorygowania okularami lub soczewkami.
- Zaburzenia błędnika i nawracające zawroty głowy.
- Cukrzyca insulinozależna (ze względu na ryzyko nagłego zasłabnięcia/hipoglikemii).
- Aktywna, niekontrolowana padaczka.
- Poważne schorzenia kardiologiczne (np. zaawansowana arytmia).
Warto pamiętać, że badania wysokościowe mają krótki termin ważności – zazwyczaj orzeczenie wydawane jest na okres od 1 roku do maksimum 3 lat (w zależności od wieku pracownika i decyzji lekarza). Bezpieczeństwo na rusztowaniu czy dachu zaczyna się od stuprocentowej pewności, że organizm pracownika nie zawiedzie w krytycznym momencie.
